Classicisme1623
David
Gian Lorenzo Bernini
Het oog van de conservator
"In tegenstelling tot de contemplatieve versies van de Renaissance, beslaat deze barokke David de ruimte van de toeschouwer en transformeert statisch marmer in een ontlading van energie."
Bernini's David revolutioneert de beeldhouwkunst door het paroxysmale moment van actie te vangen, waarbij het marmer lijkt te draaien onder de pure inspanning van een held in volle spanning.
Analyse
Analyse van de expert: Dit werk markeert het hoogtepunt van de barokstijl en breekt volledig met de David-beelden van Donatello of Michelangelo. Bernini kiest niet het moment van reflectie, maar het precieze moment van de worp. De Bijbelse mythe vertelt hoe de herdersjongen David de reus Goliath verslaat. Hier plaatst Bernini ons in de baan van de steen. Davids gezicht, met gefronsde wenkbrauwen en samengeperste lippen, getuigt van bovenmenselijke concentratie.
De mythologische dimensie wordt overstegen door dramatische urgentie. Bernini's David is geen Platonisch ideaal, maar een man van actie wiens lichaam de goddelijke wil uitdrukt. Door dit onderwerp te kiezen voor kardinaal Scipione Borghese, wilde de kunstenaar bewijzen dat beeldhouwkunst kan wedijveren met poëzie in het vertellen van een verhaal. We kijken niet langer naar een standbeeld; we zijn getuige van een echt gevecht.
Theologisch illustreert het werk de kracht van het geloof tegen brute kracht. De kleding op de grond, met name het harnas dat koning Saul aan David had geleend, symboliseert het verwerpen van menselijke kunstgrepen ten gunste van vertrouwen in God. De harp met de adelaarskop (symbool van de Borghese) herinnert eraan dat David ook de psalmist is. Deze dualiteit tussen krijger en dichter wordt vergroot door de spiraalvormige beweging.
Het werk is een manifest van de Contrareformatie. Het beoogt de gelovige te ontroeren en te betrekken in een onmiddellijke zintuiglijke ervaring. De weergave van details, zoals het touw van de slinger dat in het vlees van de vingers snijdt, draagt bij aan dit heilige naturalisme. Bernini gebruikt marmer als een vloeibare materie en tart de zwaartekracht om een verhaal van ongekende psychologische intensiteit te creëren.
Geheimen: Een van de beroemdste geheimen van dit beeld is dat het gezicht van David eigenlijk een zelfportret van Bernini zelf is. Er wordt gezegd dat kardinaal Maffeo Barberini de spiegel vasthield zodat de kunstenaar zijn eigen door inspanning vertrokken gelaatstrekken kon observeren. Het is een daad van ongelooflijke brutaliteit die de identiteit van de schepper voor altijd verbindt met de Bijbelse held.
Een ander vaak genegeerd detail bevindt zich aan de voet van het beeld: de harp die David achterlaat voor het gevecht. De adelaarskop op het instrument is een directe verwijzing naar het wapen van de familie Borghese. Het is een subtiele manier voor Bernini om het werk te verankeren in de politieke actualiteit van zijn tijd. De harp dient ook als structurele steun om de marmeren massa te stabiliseren tijdens de torsie.
De technische prestatie verbergt een geheim van statica. Om een dergelijke torsie mogelijk te maken zonder dat het marmer breekt, berekende Bernini het zwaartepunt met millimeternauwkeurigheid. In tegenstelling tot Renaissance-beelden is dit beeld ontworpen om omheen te lopen. Elke hoek onthult een nieuw aspect van de musculatuur en bewijst de superioriteit van de beeldhouwkunst boven de schilderkunst.
Ten slotte herbergt de slinger zelf een geheim van realisme. Het is zo fijn gebeiteld dat het marmer leer lijkt te worden. Bernini dreef het polijsten tot verschillende graden: mat voor de huid en glanzend voor de ogen. Dit lichtspel accentueert het realisme in de Galleria Borghese, waar het beeld oorspronkelijk tegen een muur stond, waardoor de toeschouwer gedwongen werd direct in de vuurlinie van David te stappen.
Word Premium.
OntgrendelenQuiz
Welk moment van de strijd koos Bernini om af te beelden, in tegenstelling tot Donatello of Michelangelo?
Ontdekken
