De intocht van de kruisvaarders in Constantinopel

De Intocht van de Kruisvaarders in Constantinopel, in 1840 besteld voor Versailles, illustreert een duistere episode uit de Vierde Kruistocht in 1204. In plaats van Jeruzalem te bevrijden, plunderden de kruisvaarders de hoofdstad van het Byzantijnse Rijk. Delacroix kiest niet het moment van de aanval, maar dat van de bezitname. Boudewijn van Vlaanderen rijdt op zijn paard door een verwoeste stad. Het werk vangt het moment waarop triomf omslaat in een bittere meditatie over de vernietiging van cultuur door brute kracht. De stilistische analyse onthult het chromatische genie van Delacroix. In tegenstelling tot de neoclassicistische school geeft Delacroix de voorkeur aan kleur boven lijn. We zien hier het gebruik van kleurcontrasten die het impressionisme voorspellen. Het licht is dramatisch, gefilterd door een lucht vol vocht en rook. De psychologie van Boudewijn is treffend: zijn gezicht drukt vermoeidheid of twijfel uit. Hij lijkt de smekelingen aan zijn voeten bijna te negeren, wat de morele isolatie van de overwinnaar benadrukt. De historische context wordt gekenmerkt door de hernieuwde belangstelling voor de middeleeuwen onder Louis-Philippe. Delacroix brengt echter een radicale moderniteit door zijn behandeling van lijden. Op de voorgrond herinneren de figuren van huilende vrouwen aan de slachtoffers van alle oorlogen. De geschiedenis is die van een heiligschennis: christenen die andere christenen plunderen. Dit tragische aspect wordt versterkt door de instortende Byzantijnse architectuur op de achtergrond. De techniek van Delacroix getuigt van een voor die tijd verbijsterende vrijheid. De toets is breed en vibrerend. De kunstenaar voerde talloze studies uit voor kostuums, waarbij hij historische waarheid zocht maar deze ondergeschikt maakte aan pure emotie. De ruimtelijke diepte is immens en leidt het oog van de vleselijke details op de voorgrond naar de verre blauwe zee, wat een gevoel van oneindigheid creëert dat de schaal van de ramp vergroot.