Impressionisme1872
De Wieg
Berthe Morisot
Het oog van de conservator
"Het subtiele spel van transparantie in de witte sluier en de parallelliteit van de gebaren tussen moeder en pasgeborene creëren een zeldzame emotionele eenheid. Het werk markeert de bevestiging van de vrouwelijke blik."
Dit meesterwerk, een icoon van het impressionisme, vangt de stille intimiteit van een moeder die over haar kind waakt. Berthe Morisot verheft het dagelijkse leven met een uiterst moderne toets.
Analyse
Tijdens de eerste impressionistische tentoonstelling van 1874 was "De Wieg" veel meer dan een moederlijke genrescène. Berthe Morisot stelt haar eigen zus Edma voor, die naar haar slapende dochter Blanche kijkt. De analyse onthult een spanning tussen de traditie van de Madonna en de burgerlijke moderniteit van de 19e eeuw. Morisot vermijdt overmatig sentiment om zich te concentreren op de psychologie van de moeder.
Iconografisch behandelt het werk het thema van de innerlijkheid. In tegenstelling tot klassieke voorstellingen waarbij het kind het absolute middelpunt is, primeert hier de psychische band. Het gordijn van mousseline fungeert als een beschermende barrière, een moderne "hortus conclusus". Deze scheiding tussen de buitenwereld en de slaapruimte benadrukt de noodzakelijke afzondering voor familiale intimiteit.
De schildertechniek toont al de beginselen van de impressionistische vrijheid. De witten zijn nooit puur; ze zijn samengesteld uit blauwachtige, grijze en roze reflecties. Morisot gebruikt snelle verfstreken om de lichtheid van de sluier weer te geven, wat contrasteert met de solidere behandeling van Edma's gezicht. Deze beheersing van texturen roept de stilte van de kamer op.
Ten slotte maakt het werk deel uit van een discrete maar vastberaden sociaal-politieke strijd. Door dit onderwerp te schilderen, claimt Morisot het recht van vrouwelijke schilders om de hun toegewezen sferen serieus te behandelen, terwijl ze er een radicale formele durf in injecteert. Ze schildert niet zomaar een baby, ze schildert het bewustzijn van een vrouw tegenover haar kind.
Het meest fascinerende geheim van dit schilderij ligt in het aanvankelijke commerciële falen. Ondanks de universele schoonheid slaagde Morisot er in 1874 niet in om "De Wieg" te verkopen. Ze trok het uiteindelijk terug uit de verkoop en het bleef decennialang in de familie van Edma Pontillon. Pas in 1930 verwierf het Louvre het werk, waarmee de onschatbare waarde eindelijk werd erkend.
Een ander technisch geheim schuilt in de sluier van de wieg. Röntgenscans hebben onthuld dat Morisot de positie van het gordijn herhaaldelijk heeft herwerkt om die perfecte, dampige transparantie te verkrijgen. Het gebruik van loodwit maakte deze lichteffecten mogelijk, maar Morisot mengde er zwarte toetsen doorheen om diepte te geven aan de schaduwen van de tule.
Het model, Edma Morisot, was voor haar huwelijk zelf een getalenteerd schilderes. Het schilderij verbergt dus een stille tragedie: het opgeven van een artistieke carrière voor huishoudelijke verplichtingen. Edma's peinzende blik kan worden geïnterpreteerd als een spoor van dit offer. Door haar zus te schilderen, schildert Berthe Morisot ook de spiegel van een leven dat zij weigerde te volgen.
Er is ook een compositorisch geheim verbonden aan het donkere gordijn op de achtergrond. Wat vaak als een eenvoudige muur wordt gezien, is in werkelijkheid een kamerscherm dat diende om de hoek van de wieg af te schermen. Dit detail toont Morisots precisie in het beschrijven van burgerlijke interieurs, terwijl het dient als chromatisch contrast voor het wiegje.
Word Premium.
OntgrendelenQuiz
Op welk structureel mechanisme berust de kracht van de compositie van "De Wieg" om de band tussen moeder en kind te symboliseren?
Ontdekken
