Het strohoedje

Geschilderd tussen 1622 en 1625, stelt "Het strooien hoedje" Susanna Lunden voor, de oudere zus van Rubens' toekomstige tweede vrouw. Dit portret hoort bij een periode van artistieke vervulling voor de schilder, die de Europese scene domineerde met zijn barokstijl. Het werk getuigt van de evolutie naar psychologische intimiteit. Rubens wijkt af van de rigide hofportretten om de vitaliteit van de Antwerpse burgerij te verkennen. De historische context is die van een welvarend Antwerpen, waar Rubens Italiaanse renaissance-invloeden versmolt met Vlaams naturalisme. De historische verklaring ligt in de idealisering van de vrouwelijke figuur. Hoewel het een echt portret is, geeft Rubens aan Susanna de kenmerken van godinnen als Venus of Juno door de rondheid van de vormen en de lichtheid van de teint. Er is geen expliciete antieke mythe, maar het werk is een viering van vruchtbare schoonheid en sociale gratie. De pose herinnert aan antieke voorstellingen van bescheidenheid, maar is hier geherinterpreteerd in een modieuze context, waardoor een privémoment een archetype van eeuwige elegantie wordt. De figuur staat symbool voor de bloei van de zuidelijke Nederlanden. Technisch is het schilderij een absolute topprestatie in het beheersen van licht "en plein air". Rubens gebruikt glacis om de transparantie van de huid weer te geven. De grootste uitdaging is de slagschaduw van de hoed: in plaats van een donkere zone schildert Rubens een gekleurde schaduw vol gereflecteerd licht, waardoor de helderheid van de ogen behouden blijft. Het contrast tussen het diepe zwart van de hoed en het intense blauw van de lucht accentueert de lichtheid van het onderwerp, terwijl de snelle penseelstreken textuur geven. De beheersing van de vleestinten is hier op zijn meest virtuoos. Psychologisch straalt het werk een rustig zelfvertrouwen uit. De blik van Susanna creëert een onmiddellijke en intieme connectie met de kijker. Rubens slaagt erin de tederheid van de familiale band te vertalen door de zachtheid van zijn penseel. De uitdrukking weerspiegelt het ideaal van "sprezzatura" — een natuurlijke elegantie zonder inspanning. De psychologie van het werk rust op dit evenwicht tussen uiterlijk vertoon en de menselijke kwetsbaarheid die te zien is in de transparante aders van het decolleté. Het is een portret dat zowel sociale status als een diepe persoonlijke aanwezigheid vangt.