Classicisme1533
De ambassadeurs
Hans Holbein de Jonge
Het oog van de conservator
"De beroemde anamorfose van een schedel op de voorgrond, die alleen herkenbaar wordt vanuit een schuine hoek, herinnerend aan de eindigheid van alle glorie."
Dit dubbelportret, een hoogtepunt van de Renaissance, is een monumentale vanitas die aardse macht en menselijke kennis confronteert met de onvermijdelijkheid van de dood.
Analyse
Geschilderd in 1533, een cruciaal jaar in de Europese geschiedenis, stelt "De Ambassadeurs" Jean de Dinteville en Georges de Selve voor. De context is het anglicaanse schisma van Hendrik VIII. Holbein schildert niet louter twee machtige mannen; hij legt een moment van diplomatieke en spirituele crisis vast waarin het humanisme tussen politiek en geloof navigeert.
De mythologische en religieuze analyse ontvouwt zich via symbolische objecten. Op de bovenste plank roepen astronomische instrumenten de goddelijke orde op. Op de onderste plank staan aardse zaken als de luit en de globe voor de vrije kunsten. De luit met een gebroken snaar is een metafoor voor de religieuze tweedracht in Europa.
Technisch bereikt Holbein Vlaamse perfectie met fotografische precisie in bont, zijde en fluweel. De psychologie is melancholisch: Dinteville en Selve lijken zich bewust van de kwetsbaarheid van het wereldwicht. Hun blik bevraagt de kijker over de bestendigheid van hun rang en status.
Het werk is een reflectie op het geloof. Het half verborgen kruisbeeld suggereert dat de ultieme waarheid in het goddelijke ligt. Het plaveisel van Westminster Abbey verankert het werk op een heilige plaats en maakt het portret tot een metafysische meditatie over de plaats van de mens in het universum.
Het beroemdste geheim is de anamorfose van de schedel, maar infraroodanalyses tonen aan dat Holbein oorspronkelijk een eenvoudigere compositie plande. De zonnewijzer wijst naar 11 april, Goede Vrijdag 1533, en verbindt het werk met het offer van Christus. Een ander mysterie is Luthers gezangboek naast de luit, een gedurfde keuze voor een katholieke gezant.
De schedel diende Dinteville waarschijnlijk als persoonlijk memento mori. De precisie van de instrumenten is zo groot dat wetenschapshistorici hun nauwkeurigheid hebben bevestigd. De aardglobe toont Polisy, het landgoed van Dinteville, wat het schilderij tot een gecodeerd historisch archief maakt.
Word Premium.
OntgrendelenQuiz
Welk vervormd object is onderaan het schilderij zichtbaar, dat alleen vanaf de zijkant kan worden herkend?
Ontdekken
