Renaissance1503-1517
Mona Lisa
Leonardo da Vinci
Het oog van de conservator
"Vermoedelijk portret van Lisa Gherardini, begonnen rond 1503, vandaag onder strikte beveiliging tentoongesteld in het Louvre."
HET absolute icoon van de Renaissance, een perfecte synthese van Leonardisch genie waarin natuur, wetenschap en het mysterie van de menselijke ziel versmelten.
Analyse
De Mona Lisa vertegenwoordigt de apotheose van het humanistische portret. Leonardo da Vinci past hier zijn revolutionaire sfumato-techniek toe, een superpositie van micro-glazuren die scherpe contouren elimineert om een onmerkbare overgang tussen licht en schaduw te creëren. Dit procedé geeft het gezicht een organische, bijna levende vibratie. Historisch gezien markeert het werk een breuk: het subject is niet langer bevroren in haar sociale hiërarchie, maar lijkt een stille dialoog aan te gaan met de toeschouwer door haar directe blik en dubbelzinnige glimlach, waarmee de ongrijpbare beweeglijkheid van het menselijk denken wordt gevangen.
Technisch gezien onthult het populierenpaneel waaraan Leonardo meer dan tien jaar werkte een absolute beheersing van het atmosferisch perspectief. Het landschap op de achtergrond, met zijn mistige toppen en kronkelende wateren, dient niet alleen als decor; het symboliseert de continuïteit tussen het menselijk lichaam en de natuurlijke macrokosmos. De psychologie van het werk ligt in de spanning tussen de schijnbare sereniteit van de pose en de complexiteit van de emoties gesuggereerd door de mondhoeken en ooghoeken – zones die bewust wazig zijn gelaten om ruimte te bieden voor interpretatie.
De geheimen van de Mona Lisa zijn vermenigvuldigd door recente multispectrale analyses. Pascal Cotte onthulde onder de zichtbare laag de aanwezigheid van een eerder portret met andere trekken, wat suggereert dat Leonardo zijn model liet evolueren naar een meer universele figuur. Een hardnekkig mysterie betreft het landschap: sommige historici identificeren het als de regio Bobbio, terwijl anderen er een imaginaire geologie in zien. Chemische analyses tonen aan dat Leonardo een specifiek mengsel van mangaanoxiden gebruikte voor zijn schaduwen, een recept dat hij meenam in zijn graf.
Een ander geheim is de afwezigheid van wenkbrauwen en wimpers, vaak toegeschreven aan de mode van die tijd of overmatige reiniging door de eeuwen heen. Bovendien bevestigde een röntgenstudie dat de vernis in de loop der tijd donkerder is geworden, waardoor de oorspronkelijke heldere kleuren, zoals het schitterende blauw van de lucht, zijn gemaskeerd. Ten slotte veranderde de diefstal in 1911 door Vincenzo Peruggia een groot kunstwerk in een wereldwijde mythe. Italiaanse onderzoekers beweren ook minuscule letters te hebben gevonden die in de pupillen van het model zijn geschilderd, onzichtbaar voor het blote oog.
Word Premium.
OntgrendelenQuiz
Welk technisch kenmerk van het leonardische "sfumato" geeft het gezicht van de Mona Lisa die organische vibratie en het gebrek aan zichtbare contouren?
Ontdekken
