Classicisme1888
The Lady of Shalott
John William Waterhouse
Het oog van de conservator
"De drie kaarsen die het vervagende leven symboliseren, het kruisbeeld aan de boeg, en het wandtapijt dat haar eigen bestaan vertelt."
Een meesterwerk van de late romantiek, dit doek vangt het tragische moment waarop de heldin van Alfred Tennyson bezwijkt aan haar vloek voor een onmogelijke liefde.
Analyse
Geschilderd in 1888, maakt dit emblematische werk van Waterhouse deel uit van de victoriaanse middeleeuwse herleving. De historische context wordt gekenmerkt door een fascinatie voor de Arthur-legende, gezien als een moreel toevluchtsoord tegen de oprukkende industrialisatie. Waterhouse combineert hier naturalistische precisie met een dromerige sfeer. De stijl kenmerkt zich door een manische aandacht voor botanische details.
De uitleg van de mythe is gebaseerd op het gelijknamige gedicht van Alfred Tennyson. De Vrouwe van Shalott leeft teruggetrokken in een toren, veroordeeld om de wereld alleen door een spiegel te bekijken om een magisch web te weven. Iedereen die rechtstreeks naar Camelot kijkt, ondergaat een dodelijke vloek. Wanneer ze ridder Lancelot ziet, overtreedt ze het verbod, de spiegel breekt, en ze vlucht op een boot naar een wisse dood. De psychologie van het werk is die van transitie.
Waterhouse's techniek versmelt het "plein air" met Engels literair symbolisme. De textuur van het water, de weergave van het riet en het vervagende licht van een herfstmiddag creëren een tastbare melancholie. De kunstenaar gebruikt gulle impasto's voor de textieldetails, terwijl het gezicht van de Vrouwe een bijna extatische gelatenheid uitdrukt. Het is een meditatie over de toestand van de kunstenaar.
Historisch gezien vertegenwoordigt dit doek het hoogtepunt van de esthetische beweging. De Vrouwe is niet langer alleen een passief slachtoffer; ze is een figuur van rebellie tegen een opgelegd lot. Het werk analyseert ook de plaats van de vrouw in de victoriaanse samenleving, opgesloten in "huiselijke sferen" waarvan de emancipatie vaak tot tragedie leidde in de verbeelding van die tijd.
Recent infraroodonderzoek heeft aangetoond dat Waterhouse de Vrouwe aanvankelijk schilderde met een veel banger blik. Een geheim schuilt in de drie kaarsen: twee zijn gedoofd, wat betekent dat haar tijd bijna om is, terwijl er nog maar één flakkert tegen de wind. Dit detail onderstreept de narratieve precisie van de kunstenaar.
Een weinig bekende anekdote betreft het model: het is waarschijnlijk Elizabeth Wood, wier melancholische schoonheid jarenlang de doeken van Waterhouse achtervolgde. Bovendien werd de boot die voor het schilderij werd gebruikt echt gebouwd in de tuin van de kunstenaar om de nauwkeurigheid van de reflecties te garanderen.
Wetenschappelijke analyses van de pigmenten hebben het gebruik van nieuwe synthetische stoffen zoals kobaltgroen aangetoond. Een ander mysterie ligt in de patronen van het wandtapijt: ze illustreren scènes die Waterhouse later als onafhankelijke werken zou schilderen.
Word Premium.
OntgrendelenQuiz
Wat mag de Lady of Shalott niet doen vanwege een mysterieuze vloek?
Ontdekken
